Cüz’î irade perdesi

Kurân’ı bildiren ve bizzat yaşayan Zatın açıklamalarını, “Kuran’da geçmiyor” iddiasıyla inkâr edenlerin sığındığı; derinliği olmayan ve düşünmeyi kesen, hiçbir ayette ve hadiste yeralmayan bir tanımlama, cüz’î irade!

ALLAH AHAD’dır hükmünü kabul edemeyip haddini bilemeyen ve teslimiyete yüreği elvermeyenlerin sığındığı bir varsayım! Bugünkü karşılığı ile, “irade parçası”! İngilizce’de kullanılan ve bu tanıma karşılık gelen yaygın tabir ile “free will”, yani “özgür irade”!

Bir tarafta insanları dünya üzerinde yaratmakla ve sonunda onları hesaba çekmekle vazifeli bir tanrı!.. Diğer tarafta, o tanrının yarattığı ama kendi özgür cüz’î iradeleriyle ortalıkta dilediklerini yapan sonra da bunun hesabını verecek olan yaratıkları!

Cüz’î irade kavramının bugünkü anlayışla doğurduğu sonuç bu! ALLAH’ın AHAD oluşunun kabulünü engelleyen bir perde, bir şartlanma, bir aldanış aynı zamanda!

devamı…

Şu inceliği iyi kavramalıyız:

Özgürlük “irade”nin aslî özelliğidir; doğru! Özünden gelir!

Ancak “özgürlük” yaratılmış olanın özelliği değildir! Yaratılan, Yaradanı’na tabîdir. Yani, “kulu”dur! Yaratılanın bir yapısı, bir programı vardır; bu yapı ve programın gereğinin dışına çıkamaz!

Kurân’ın hükmü açık:

“Allah dilediğini yapar.”

“Yaptığından sual olunmaz.”

Bunu kabul ettiğimiz zaman, “yargılamaya” yönelik bütün sorgulamalarımız düşer; yargılamadan, olduğu gibi “anlamaya” yönelik sorgulamalarımız başlar.

İslâm tanımlamasının ifade ettiği “teslimiyet” böyle bir kabulü gerektirir! Ve böyle bir kabulün sonuçlarını hazmedip, yaşayabilmeyi!